A Thematic Study of Property with Unknown Ownership from the Perspective of Imāmī (Twelver Shīʿī) Jurisprudence

Document Type : Original Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Comparative Law and Fiqh, University of Religions and Denominations, Qom, Iran

2 Level Three Seminary Graduate, Qom Seminary, Qom, Iran

10.22081/jsj.2026.73673.1009

Abstract

“Unknown-owner property” (majhūl al-mālik) is a jurisprudential topic in which the owner of an asset is not known. Using a descriptive–analytical method, this study seeks to answer the question: from a subject-matter perspective, what is the ruling status of unknown-owner properties? The findings indicate that the present topic can be discussed both in terms of its jurisprudential nature and its legal nature. The article’s overall outcome regarding the rulings that attach to it centers on unknown-owner property and on claimants to such property. The investigation shows that categories of unknown-owner property include lawful wealth mixed with unlawful wealth, lands of unknown ownership, lost property, and property whose ownership is indeterminate among multiple individuals. The statement of a person claiming unknown-owner property is not accepted on its own; rather, the claim must be accompanied by legally recognized evidence (adillah) and proof (bayyinah). Based on a legal approach, the three elements or constituents of the present subject are: the unknown-owner property (majhūl al-mālik), the judicial authority (ḥākim), and the poor (fuqarāʾ).

Keywords


قرآن کریم
ابن‌فارس، احمد (1404 ق). معجم مقاییس اللغة. چ 1، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
ابن‌منظور، محمد بن مکرم (1414 ق). لسان العرب. چ 3. بیروت: دارالفکر و دار‌صادر.
امامى، سیدحسن [بی‌تا]. حقوق مدنى. 6 ج. تهران: انتشارات اسلامیة.
انصارى، مرتضى بن محمد‌امین (1415 ق). کتاب الخمس. چ 1. قم: کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى.
انصاری، مرتضى بن محمد‌امین (1415 ق). کتاب المکاسب. قم: کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى.
انوری، حسن (1385 ش). فرهنگ فشرده سخن. چ 2. تهران: سخن.
بحرانى آل‌عصفور، یوسف بن احمد بن ابراهیم (1405 ق). الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهرة. چ 1. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
تبریزى، جواد بن على (1427 ق). صراط النجاة. چ 1. قم: دارالصدیقة الشهیدة.
جوهری، اسماعیل بن حماد (1407 ق). الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیة. تحقیق: احمد عبد الغفور عطّار. چ 4. بیروت: دارالعلم للملائین.
حائرى، سیدعلى بن محمد طباطبایى (1418 ق). ریاض المسائل. قم: مؤسسه آل‌البیت (ع).
حسینی زبیدی، محمد‌مرتضى (1414 ق). تاج العروس من جواهر القاموس. چ 1. بیروت: دارالفکر.
حکیم، سیدمحسن طباطبایى (1416 ق). مستمسک العروة الوثقى. چ 1. قم: مؤسسة دارالتفسیر.
حلّى، حسین (1415 ق). بحوث فقهیة. چ 4. قم: مؤسسة المنار.
خلخالى، سیدمحمدمهدى موسوى (1427 ق). فقه الشیعة - کتاب الخمس و الأنفال. چ 1. قم: دارالبشیر.
خمینى، سیدروح‌اللّه موسوى (1387 ش). ترجمه تحریر الوسیلة. مترجم: علی اسلامى. چ 21. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
خمینى، سیدروح‌اللّه موسوى [بی‌تا]. تحریر الوسیلة. چ 1. قم: مؤسسه مطبوعات دارالعلم.
خمینى، سیدروح‌اللّه موسوى (1404 ق). زبدة الأحکام. چ 1. تهران: سازمان تبلیغات اسلامى.
خویى، سیدابوالقاسم موسوى [بی‌تا]. مصباح الفقاهة. مقرر: محمدعلى توحیدى.‌ 7 ج. [بی‌جا]: [بی‌نا].
خویى، سیدابوالقاسم موسوى (1418 ق). موسوعة الإمام الخوئی. چ 1. قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی (ره).
روحانی، سیدصادق حسینى (1412 ق). فقه الصادق (ع). چ 1. قم: دارالکتاب - مدرسه امام صادق (ع).
صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد (1414 ق). المحیط فی اللغة. چ 1. بیروت: عالم الکتاب‏.
صدر، سیدمحمد (1420 ق). ما وراء الفقه. چ 1. بیروت: دارالأضواء.
طاهرى، حبیب‌الله (1418 ق). حقوق مدنى. چ 2. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
حر عاملى، محمد بن حسن (1409 ق). وسائل الشیعة. چ 1. قم: مؤسسه آل‌البیت (ع).
عاملى شهیدثانى، زین‌الدین بن على (1413 ق). مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
فراهیدى، خلیل بن أحمد (1409 ق). کتاب العین. چ 2. قم: نشر هجرت‏.
لنگرودی جعفری، محمدجعفر (1382). فرهنگ عناصرشناسی. چ 1. تهران: کتابخانه گنج دانش.
لنگرودی جعفری، محمدجعفر (1359). مجموعه محشی قانون مدنی. چ 1. تهران: کتابخانه گنج دانش.
لنگرودی جعفری، محمدجعفر [بی‌تا]. وسیط در ترمینولوژی حقوق. تهران: کتابخانه گنج دانش.
محقق ثانى عاملى کرکى، على بن حسین (1414 ق). جامع المقاصد فی شرح القواعد. قم: مؤسسه آل‌البیت (ع).
محقق ثانى عاملى کرکى، على بن حسین (1409 ق). رسائل المحقق الکرکی. چ 1. قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشى نجفى و دفتر نشر اسلامى.
مغنیه، محمدجواد (1422 ق). فقه الإمام الصادق (ع). چ 2. قم: مؤسسه انصاریان.
نجفى کاشف‌الغطاء، محمدحسین بن على بن محمد‌رضا (1359 ق). تحریر المجلة. چ 1. نجف اشرف: المکتبة المرتضویة.
نجفى، محمدحسن (1404 ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. چ 7. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
نراقى، مولى محمد بن احمد (1422 ق). مشارق الأحکام. چ 2. قم: کنگره نراقیین ملامهدى و ملااحمد.
یزدى، سیدمحمدکاظم طباطبایى (1428 ق). العروة الوثقى مع التعلیقات. چ 1. قم: مدرسه امام على بن ابى‌طالب (ع).